{"id":6182,"date":"2020-07-09T01:00:00","date_gmt":"2020-07-08T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/beta.svetkamene.eu\/?p=6182"},"modified":"2022-06-13T23:41:08","modified_gmt":"2022-06-13T21:41:08","slug":"piaskowce-jurajskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/","title":{"rendered":"PIASKOWCE JURAJSKIE"},"content":{"rendered":"\n

Kontynuuj\u0105c cykl opisuj\u0105cy kamienie \u015bwi\u0119tokrzyskie nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 piaskowc\u00f3w jurajskich wyst\u0119puj\u0105cych w kilku miejscach tego regionu. Przyk\u0142adami tej ska\u0142y s\u0105 mi\u0119dzy innymi piaskowce z okolic Szyd\u0142owca oraz z okolic \u017barnowa. Od dawna by\u0142y one cenionym materia\u0142em budowlanym do wyrobu ok\u0142adzin, coko\u0142\u00f3w, rze\u017ab oraz kruszywa. Obecnie zn\u00f3w staj\u0105 si\u0119 popularnym surowcem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Piaskowce szyd\u0142owieckie<\/h4>\n\n\n\n

Nazewnictwem tym obj\u0119te s\u0105 piaskowce eksploatowane w rejonie Szyd\u0142owca. Z\u0142o\u017ca tego surowca powsta\u0142y w okresie jurajskim w \u015brodowisku p\u0142ytkich zbiornik\u00f3w wodnych znajduj\u0105cych si\u0119 w pobli\u017cu sta\u0142ego l\u0105du lub wysp, u uj\u015b\u0107 wolno p\u0142yn\u0105cych, spokojnych rzek \u2013 przez to zawieraj\u0105 du\u017ce ilo\u015bci szcz\u0105t\u00f3w ro\u015blinnych.<\/p>\n\n\n\n

Piaskowce te s\u0105 barwy bia\u0142ej o odcieniu blado niebieskawym, czasem szaro-\u017c\u00f3\u0142tawej. S\u0105 drobno-ziarniste, o s\u0142abym spoiwie krzemionkowym i krzemionkowo-ilastym. Oznaczaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkowo dobr\u0105 oddzielno\u015bci\u0105 i bloczno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wykonane z piaskowca elementy, pokrywaj\u0105 si\u0119 szar\u0105 patyn\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 z czasem utwardza i zabezpiecza element przed szkodliwym dzia\u0142aniem warunk\u00f3w atmosferycznych.<\/p>\n\n\n\n

Eksploatacja piaskowc\u00f3w w tym rejonie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ok. XV wieku i trwa z r\u00f3\u017cnym nasileniem do dnia dzisiejszego. Pocz\u0105tkowo wykonywano tu g\u0142\u00f3wnie toczyd\u0142a, kamienie m\u0142y\u0144skie, \u017carna, ose\u0142ki, chrzcielnice i nieliczne detale architektoniczne maj\u0105ce zastosowanie w budownictwie lokalnym. Ogromn\u0105 szans\u0105 dla z\u0142\u00f3\u017c szyd\u0142owieckich by\u0142o wybudowanie w 1870 roku linii kolejowej \u0142\u0105cz\u0105cej rejon Szyd\u0142owca z Warszaw\u0105 oraz wybudowane w 1885 roku po\u0142\u0105czenie z D\u0105brow\u0105 G\u00f3rnicz\u0105. Po\u0142\u0105czenia te umo\u017cliwia\u0142y dostarczanie poszukiwanego surowca na \u015al\u0105sk, do stolicy i dalej do kraj\u00f3w Europy Zachodniej i Rosji. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 z\u0142oty okres dla piaskowc\u00f3w szyd\u0142owieckich. Zacz\u0119to wykonywa\u0107 nie tylko p\u0142yty elewacyjne, coko\u0142y, elementy na mury oporowe ale r\u00f3wnie\u017c rze\u017aby, detale architektoniczne, ornamenty, kolumny, balustrady, latarnie, portale, fontanny i nagrobki. Okres najwi\u0119kszego wydobycia kamienia przypada na lata pi\u0119\u0107dziesi\u0105te i sze\u015b\u0107dziesi\u0105te dwudziestego stulecia, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z odbudow\u0105 miast polskich po wojennych zniszczeniach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Piaskowce \u017carnowskie<\/h4>\n\n\n\n

Gmina \u017barn\u00f3w jest po\u0142o\u017cona w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Wzg\u00f3rz Opoczy\u0144skich na p\u00f3\u0142nocno-zachodnich kra\u0144cach regionu \u015bwi\u0119tokrzyskiego. Wyst\u0119puj\u0105ce tu pok\u0142ady \u017c\u00f3\u0142tych, ciemno r\u00f3\u017cowych i wi\u015bniowych, drobnoziarnistych piaskowc\u00f3w powsta\u0142y w okresie dolnej jury. W chwili obecnej wydobywane s\u0105 z licznych odkrywek, usytuowanych w obr\u0119bie ca\u0142ej gminy. Piaskowce te daj\u0105 si\u0119 \u0142atwo obrabia\u0107 \u2013 w stanie \u015bwie\u017cym s\u0105 stosunkowo mi\u0119kkie, dopiero z czasem nabieraj\u0105 twardo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Historia eksploatacji znajduj\u0105cych si\u0119 w pobli\u017cu \u017barnowa z\u0142\u00f3\u017c si\u0119ga XII wieku. Sam \u017barn\u00f3w nazw\u0119 sw\u0105 prawdopodobnie zawdzi\u0119cza \u017carnom \u2013 a konkretnie kamieniom \u017carnowym wytwarzanym z lokalnego piaskowca. Ciekawym przyk\u0142adem wykorzystania miejscowego surowca jest wspania\u0142a, roma\u0144ska \u015bwi\u0105tynia pod wezwaniem \u015bw. Miko\u0142aja. Wed\u0142ug jednej z hipotez, wzni\u00f3s\u0142 j\u0105 sam Boles\u0142aw Krzywousty w roku 1111 jako wotum wdzi\u0119czno\u015bci za zwyci\u0119stwo swych wojsk nad Pomorzanami. \u015awi\u0105tyni\u0119 wybudowano, a p\u00f3\u017aniej rozbudowano, z rodzimego, regularnie obrobionego, drobnoziarnistego piaskowca. Piaskowce \u017carnowieckie pos\u0142u\u017cy\u0142y tak\u017ce do budowy opactwa cysterskiego w Sulejowie.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie, surowiec pozyskiwany z kamienio\u0142om\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w okolicy \u017barnowa, wykorzystywany jest do produkcji pe\u0142nego asortymentu detali architektonicznych i p\u0142yt elewacyjnych, np. na budynek warszawskiej Gie\u0142dy Papier\u00f3w Warto\u015bciowych. Dzi\u0119ki si\u0119g-ni\u0119ciu po g\u0142\u0119biej le\u017c\u0105ce pok\u0142ady piaskowca, pozyskuje si\u0119 tu bloki skalne o zr\u00f3\u017cnicowanej i ciekawej kolorystyce.<\/p>\n\n\n\n

Wytwarza si\u0119 z niego r\u00f3wnie\u017c du\u017ce ilo\u015bci \u201edzik\u00f3wki\u201d, czyli nieregularnych p\u0142yt kamiennych powsta\u0142ych z \u0142upanego warstwowo materia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Kurier kamieniarski<\/a><\/p>\n\n\n\n

Autor: Jerzy J\u0119drychowski\u00a0\u00a0\u00a0|\u00a0\u00a0\u00a0Data: sobota, 23 grudnia 2017\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kontynuuj\u0105c cykl opisuj\u0105cy kamienie \u015bwi\u0119tokrzyskie nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 piaskowc\u00f3w jurajskich wyst\u0119puj\u0105cych w kilku miejscach tego…<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":2729,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[374],"tags":[],"yoast_head":"\nPIASKOWCE JURAJSKIE - Sv\u011bt Kamene<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pokra\u010dujeme v na\u0161em seri\u00e1lu v\u011bnovan\u00e9m \u015bwi\u0119tokrzysk\u00e9mu kameni a nem\u016f\u017eeme zde opominout t\u00e9ma jursk\u00fdch p\u00edskovc\u016f\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cs_CZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PIASKOWCE JURAJSKIE - Sv\u011bt Kamene\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pokra\u010dujeme v na\u0161em seri\u00e1lu v\u011bnovan\u00e9m \u015bwi\u0119tokrzysk\u00e9mu kameni a nem\u016f\u017eeme zde opominout t\u00e9ma jursk\u00fdch p\u00edskovc\u016f\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Sv\u011bt Kamene\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-08T23:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-13T21:41:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/jedr2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"337\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napsal(a)\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Martina Hovorkov\u00e1\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Odhadovan\u00e1 doba \u010dten\u00ed\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/\",\"name\":\"Sv\u011bt Kamene\",\"description\":\"Port\u00e1l informuj\u00edc\u00ed o v\u0161em co souvis\u00ed s kamenem\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"cs\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cs\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/jedr2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/jedr2.jpg\",\"width\":640,\"height\":337},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/\",\"name\":\"PIASKOWCE JURAJSKIE - Sv\u011bt Kamene\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-07-08T23:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-13T21:41:08+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/63ecc926d3eacc6248c818270a6bbe23\"},\"description\":\"Pokra\u010dujeme v na\u0161em seri\u00e1lu v\u011bnovan\u00e9m \u015bwi\u0119tokrzysk\u00e9mu kameni a nem\u016f\u017eeme zde opominout t\u00e9ma jursk\u00fdch p\u00edskovc\u016f\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cs\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Dom\u016f\",\"item\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PIASKOWCE JURAJSKIE\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/63ecc926d3eacc6248c818270a6bbe23\",\"name\":\"Martina Hovorkov\u00e1\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cs\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab907f59548aa3bd3e4b7d266ef68fd1?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab907f59548aa3bd3e4b7d266ef68fd1?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Martina Hovorkov\u00e1\"},\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/author\/hovorkova\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PIASKOWCE JURAJSKIE - Sv\u011bt Kamene","description":"Pokra\u010dujeme v na\u0161em seri\u00e1lu v\u011bnovan\u00e9m \u015bwi\u0119tokrzysk\u00e9mu kameni a nem\u016f\u017eeme zde opominout t\u00e9ma jursk\u00fdch p\u00edskovc\u016f","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/","og_locale":"cs_CZ","og_type":"article","og_title":"PIASKOWCE JURAJSKIE - Sv\u011bt Kamene","og_description":"Pokra\u010dujeme v na\u0161em seri\u00e1lu v\u011bnovan\u00e9m \u015bwi\u0119tokrzysk\u00e9mu kameni a nem\u016f\u017eeme zde opominout t\u00e9ma jursk\u00fdch p\u00edskovc\u016f","og_url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/","og_site_name":"Sv\u011bt Kamene","article_published_time":"2020-07-08T23:00:00+00:00","article_modified_time":"2022-06-13T21:41:08+00:00","og_image":[{"width":640,"height":337,"url":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/jedr2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napsal(a)":"Martina Hovorkov\u00e1","Odhadovan\u00e1 doba \u010dten\u00ed":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#website","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/","name":"Sv\u011bt Kamene","description":"Port\u00e1l informuj\u00edc\u00ed o v\u0161em co souvis\u00ed s kamenem","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/svetkamene.eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"cs"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cs","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#primaryimage","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/jedr2.jpg","contentUrl":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/jedr2.jpg","width":640,"height":337},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#webpage","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/","name":"PIASKOWCE JURAJSKIE - Sv\u011bt Kamene","isPartOf":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#primaryimage"},"datePublished":"2020-07-08T23:00:00+00:00","dateModified":"2022-06-13T21:41:08+00:00","author":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/63ecc926d3eacc6248c818270a6bbe23"},"description":"Pokra\u010dujeme v na\u0161em seri\u00e1lu v\u011bnovan\u00e9m \u015bwi\u0119tokrzysk\u00e9mu kameni a nem\u016f\u017eeme zde opominout t\u00e9ma jursk\u00fdch p\u00edskovc\u016f","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cs","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2020\/07\/09\/piaskowce-jurajskie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Dom\u016f","item":"https:\/\/svetkamene.eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PIASKOWCE JURAJSKIE"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/63ecc926d3eacc6248c818270a6bbe23","name":"Martina Hovorkov\u00e1","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cs","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab907f59548aa3bd3e4b7d266ef68fd1?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab907f59548aa3bd3e4b7d266ef68fd1?s=96&d=mm&r=g","caption":"Martina Hovorkov\u00e1"},"url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/author\/hovorkova\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6182"}],"collection":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6182"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8015,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6182\/revisions\/8015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}