{"id":6081,"date":"2022-03-01T23:40:00","date_gmt":"2022-03-01T22:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/beta.svetkamene.eu\/?p=6081"},"modified":"2022-06-10T22:53:40","modified_gmt":"2022-06-10T20:53:40","slug":"kamien-na-macewie-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/","title":{"rendered":"KAMIE\u0143 NA MACEWIE 1"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>W poprzednim numerze Kuriera Kamieniarskiego opisywali\u015bmy nowy cmentarz \u017cydowski w Lodzi, gdzie znajduje si\u0119 s\u0142ynne mauzoleum Izraela Pozna\u0144skiego, najwi\u0119kszy \u017cydowski grobowiec na \u015bwiecie. W tym numerze zn\u00f3w wybierzemy si\u0119 na \u0142\u00f3dzki kirkut, aby przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej \u017cydowskim zwyczajom pogrzebowym oraz symbolice nagrobkowej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:46px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Zaczniemy nasza wycieczk\u0119 od wschodniej cz\u0119\u015bci cmentarza, gdzie znajduje si\u0119 najwi\u0119kszy w Polsce dom przedpogrzebowy. Powsta\u0142 pod koniec XIX wieku dzi\u0119ki wsparciu finansowemu filantropki Miny Konstadt, a&nbsp;zaprojektowa\u0142 go znany nam juz architekt Adolf Zeligson, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z&nbsp;rodzina Pozna\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n<p>W trakcie II wojny \u015bwiatowej budynek bardzo ucierpia\u0142, jednak w 1987 roku rozpocz\u0119to prace remontowe z&nbsp;inicjatywy Fundacji Rodziny Nissenbaum\u00f3w. Obecnie mo\u017cna wej\u015b\u0107 do \u015brodka i&nbsp;obejrze\u0107 galerie zdj\u0119\u0107 z&nbsp;cmentarza oraz stoj\u0105cy w sali centralnej karawan pochodz\u0105cy z&nbsp;dziewi\u0119tnastego wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>Domy przedpogrzebowe nosz\u0105 tez nazw\u0119 dom\u00f3w oczyszczenia, poniewa\u017c wed\u0142ug tradycji \u017cydowskiej cz\u0142owiek w momencie \u015bmierci staje si\u0119 rytualnie nieczysty. Dlatego przed poch\u00f3wkiem nale\u017cy jego cia\u0142o oczy\u015bci\u0107, a&nbsp;procedura ta odbywa si\u0119 w\u0142a\u015bnie w domu przedpogrzebowym usytuowanym w tak zwanej cz\u0119\u015bci gospodarczej cmentarza, do kt\u00f3rej trafimy wchodz\u0105c na \u0142\u00f3dzki kirkut przez boczna furtk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142\u0105 procedur\u0119 tradycyjnie przeprowadza grupa zwana Chewra Kadisza. Dawniej to w\u0142a\u015bnie oni zabierali cia\u0142o z&nbsp;domu zmar\u0142ego (obecnie robi\u0105 to raczej pracownicy zak\u0142adu pogrzebowego), po&nbsp;czym zajmowali si\u0119 rytua\u0142em oczyszczenia oraz przygotowaniem cia\u0142a do poch\u00f3wku poprzez obmycie go woda i&nbsp;ubranie w prosty str\u00f3j z&nbsp;bia\u0142ego p\u0142\u00f3tna zwany tahrichim. Dopiero wtedy mog\u0142o ono zosta\u0107 wniesione przez wewn\u0119trzn\u0105 bram\u0119 do cz\u0119\u015bci grzebalnej cmentarza \u2013 zawsze nogami do przodu. Zgodnie z&nbsp;tradycja pogrzeb powinien odby\u0107 si\u0119 najp\u00f3\u017aniej w ci\u0105gu doby od \u015bmierci, jednak kultywowanie tego nakazu jest w dzisiejszych czasach niemo\u017cliwe ze wzgl\u0119du na przepisy prawne.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak jak juz wspominali\u015bmy w poprzednim artykule, kobiety i&nbsp;m\u0119\u017cczyzn zwyczajowo chowa si\u0119 osobno, stad podzia\u0142 cmentarza na cz\u0119\u015b\u0107 m\u0119sk\u0105 i&nbsp;\u017ce\u0144sk\u0105. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak wyj\u0105tki od tej regu\u0142y, co wida\u0107 cho\u0107by na przyk\u0142adzie samego Pozna\u0144skiego, kt\u00f3ry le\u017cy w mauzoleum razem ze swoja zona. Tylko najbogatsi mogli sobie jednak pozwoli\u0107 na tak wyszukane i&nbsp;monumentalne grobowce, jakie znajdziemy przy Alei G\u0142\u00f3wnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pomnik\u00f3w na cmentarzu to tak zwane macewy, czyli pionowe nagrobki, kt\u00f3re wygl\u0105dem nawi\u0105zuj\u0105 do bramy i&nbsp;symbolizuj\u0105 przej\u015bcie do innego \u015bwiata. Mog\u0105 by\u0107 wykonane z&nbsp;r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w, jednak przewa\u017cnie jest to kamie\u0144. Co ciekawe, macewe stawia si\u0119 zmar\u0142emu dopiero w rocznice jego \u015bmierci, a&nbsp;w dniu poch\u00f3wku gr\u00f3b po&nbsp;prostu zasypuje si\u0119 ziemia.<\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz macew mo\u017cemy tez spotka\u0107 inne rodzaje pomnik\u00f3w. Zamo\u017cniejsze osobisto\u015bci cz\u0119sto spoczywaj\u0105 w sarkofagach, takich jak ten nale\u017c\u0105cy do Izaaka Hertza, kt\u00f3ry wykonano z&nbsp;czerwonego piaskowca. Inna forma grobowca s\u0105 tak zwane ohele, czyli niewielkie bielone budynki, w kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 groby szanowanych i&nbsp;zas\u0142u\u017conych cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci. Bardzo cz\u0119sto byli to rabini lub cadykowie.<\/p>\n\n\n\n<p>Na \u017cydowskich grobach nie znajdziemy raczej podobizn zmar\u0142ych, gdy\u017c jest to sprzeczne z&nbsp;tradycja. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci macewy znajduje si\u0119 zazwyczaj p\u0142askorze\u017aba, kt\u00f3ra mo\u017ce nam przekaza\u0107 wiele cennych informacji na temat zmar\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.kurierkamieniarski.pl\/artykuly\/o-kamieniu\/1054-kamie-na-macewie.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kurier kamieniarski<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Autor: Jakub Zda\u0144kowski&nbsp;&nbsp;&nbsp;|&nbsp;&nbsp;&nbsp;Data: wtorek, 14 maja 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W poprzednim numerze Kuriera Kamieniarskiego opisywali\u015bmy nowy cmentarz \u017cydowski w Lodzi, gdzie znajduje si\u0119 s\u0142ynne&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":3072,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[349],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>KAMIE\u0143 NA MACEWIE 1 - Sv\u011bt Kamene<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"V\u011bt\u0161ina pam\u00e1tek nach\u00e1zej\u00edc\u00edch se na h\u0159bitov\u011b jsou tzv. macevy - vertik\u00e1ln\u00ed n\u00e1hrobky p\u0159ipom\u00ednaj\u00edc\u00ed sv\u00fdm vzhledem br\u00e1nu\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cs_CZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"KAMIE\u0143 NA MACEWIE 1 - Sv\u011bt Kamene\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"V\u011bt\u0161ina pam\u00e1tek nach\u00e1zej\u00edc\u00edch se na h\u0159bitov\u011b jsou tzv. macevy - vertik\u00e1ln\u00ed n\u00e1hrobky p\u0159ipom\u00ednaj\u00edc\u00ed sv\u00fdm vzhledem br\u00e1nu\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Sv\u011bt Kamene\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-01T22:40:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-10T20:53:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/99_knc1-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"347\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napsal(a)\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Martina Hovorkov\u00e1\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Odhadovan\u00e1 doba \u010dten\u00ed\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/\",\"name\":\"Sv\u011bt Kamene\",\"description\":\"Port\u00e1l informuj\u00edc\u00ed o v\u0161em co souvis\u00ed s kamenem\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"cs\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cs\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/99_knc1-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/99_knc1-1.jpg\",\"width\":640,\"height\":347},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/\",\"name\":\"KAMIE\u0143 NA MACEWIE 1 - Sv\u011bt Kamene\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2022-03-01T22:40:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-10T20:53:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/63ecc926d3eacc6248c818270a6bbe23\"},\"description\":\"V\u011bt\u0161ina pam\u00e1tek nach\u00e1zej\u00edc\u00edch se na h\u0159bitov\u011b jsou tzv. macevy - vertik\u00e1ln\u00ed n\u00e1hrobky p\u0159ipom\u00ednaj\u00edc\u00ed sv\u00fdm vzhledem br\u00e1nu\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cs\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Dom\u016f\",\"item\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"KAMIE\u0143 NA MACEWIE 1\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/63ecc926d3eacc6248c818270a6bbe23\",\"name\":\"Martina Hovorkov\u00e1\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cs\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab907f59548aa3bd3e4b7d266ef68fd1?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab907f59548aa3bd3e4b7d266ef68fd1?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Martina Hovorkov\u00e1\"},\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/author\/hovorkova\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"KAMIE\u0143 NA MACEWIE 1 - Sv\u011bt Kamene","description":"V\u011bt\u0161ina pam\u00e1tek nach\u00e1zej\u00edc\u00edch se na h\u0159bitov\u011b jsou tzv. macevy - vertik\u00e1ln\u00ed n\u00e1hrobky p\u0159ipom\u00ednaj\u00edc\u00ed sv\u00fdm vzhledem br\u00e1nu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/","og_locale":"cs_CZ","og_type":"article","og_title":"KAMIE\u0143 NA MACEWIE 1 - Sv\u011bt Kamene","og_description":"V\u011bt\u0161ina pam\u00e1tek nach\u00e1zej\u00edc\u00edch se na h\u0159bitov\u011b jsou tzv. macevy - vertik\u00e1ln\u00ed n\u00e1hrobky p\u0159ipom\u00ednaj\u00edc\u00ed sv\u00fdm vzhledem br\u00e1nu","og_url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/","og_site_name":"Sv\u011bt Kamene","article_published_time":"2022-03-01T22:40:00+00:00","article_modified_time":"2022-06-10T20:53:40+00:00","og_image":[{"width":640,"height":347,"url":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/99_knc1-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napsal(a)":"Martina Hovorkov\u00e1","Odhadovan\u00e1 doba \u010dten\u00ed":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#website","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/","name":"Sv\u011bt Kamene","description":"Port\u00e1l informuj\u00edc\u00ed o v\u0161em co souvis\u00ed s kamenem","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/svetkamene.eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"cs"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cs","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#primaryimage","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/99_knc1-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/99_knc1-1.jpg","width":640,"height":347},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#webpage","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/","name":"KAMIE\u0143 NA MACEWIE 1 - Sv\u011bt Kamene","isPartOf":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#primaryimage"},"datePublished":"2022-03-01T22:40:00+00:00","dateModified":"2022-06-10T20:53:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/63ecc926d3eacc6248c818270a6bbe23"},"description":"V\u011bt\u0161ina pam\u00e1tek nach\u00e1zej\u00edc\u00edch se na h\u0159bitov\u011b jsou tzv. macevy - vertik\u00e1ln\u00ed n\u00e1hrobky p\u0159ipom\u00ednaj\u00edc\u00ed sv\u00fdm vzhledem br\u00e1nu","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cs","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/03\/01\/kamien-na-macewie-1\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Dom\u016f","item":"https:\/\/svetkamene.eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"KAMIE\u0143 NA MACEWIE 1"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/63ecc926d3eacc6248c818270a6bbe23","name":"Martina Hovorkov\u00e1","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cs","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab907f59548aa3bd3e4b7d266ef68fd1?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab907f59548aa3bd3e4b7d266ef68fd1?s=96&d=mm&r=g","caption":"Martina Hovorkov\u00e1"},"url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/author\/hovorkova\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6081"}],"collection":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6081"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7850,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6081\/revisions\/7850"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}