{"id":5904,"date":"2025-10-24T22:41:00","date_gmt":"2025-10-24T20:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/beta.svetkamene.eu\/?p=5904"},"modified":"2021-12-29T20:38:56","modified_gmt":"2021-12-29T19:38:56","slug":"marmur-krol-starozytnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/","title":{"rendered":"MARMUR \u2013 kr\u00f3l staro\u017cytno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Termin marmur wywodzi si\u0119 z&nbsp;greckiego marmarein, tzn.&nbsp;b\u0142yszcze\u0107 si\u0119. To by\u0142a jedna z&nbsp;podstawowych w\u0142a\u015bciwo\u015bci s\u0142ynnych antycznych marmur\u00f3w. Nazwa marmur przesz\u0142a do j\u0119zyka czeskiego od \u0142aci\u0144skiego marmoru poprzez przesuni\u0119cie g\u0142osek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:25px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4>Powstanie i&nbsp;sk\u0142ad<\/h4>\n\n\n\n<p>Znaczenie terminu marmur jest rzecz\u0105 z\u0142o\u017con\u0105, w terminologii technicznej oznacza wszystkie nadaj\u0105ce si\u0119 do polerowania wapienie i&nbsp;dolomity, zar\u00f3wno krystaliczne, jak i&nbsp;osadowe. W terminologii petrograficznej oznacza metamorfit, kt\u00f3rego sk\u0142ad odpowiada wapieniu krystalicznemu lub dolomitowi. Kamieniarze okre\u015blaj\u0105 marmurem ka\u017cd\u0105 wypolerowan\u0105 ska\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z&nbsp;ich pochodzeniem, marmury s\u0105 zar\u00f3wno osadowe, jak i&nbsp;przekszta\u0142cone. W obu przypadkach maj\u0105 jednak wsp\u00f3lne (morskie) pochodzenie, poniewa\u017c marmury metamorficzne powsta\u0142y w wyniku metamorfozy kontaktowej lub regionalnej. Marmury s\u0105 masywne i&nbsp;warstwowe, sta\u0142e i&nbsp;pop\u0119kane lub pomarszczone, mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cnorodn\u0105 kolorystyk\u0119, co jest spowodowane rozproszeniem minera\u0142\u00f3w w masie mikrytycznej. S\u0105 marmury o&nbsp;barwie od czystej bieli, poprzez r\u00f3\u017cne ochry (limonit), odcienie czerwieni (hematyt), zielonkawe (amfibole, serpentyny) czy niebieskawe, a\u017c po&nbsp;ca\u0142kowicie czarne (bitum). Marmur mo\u017ce by\u0107 jednobarwny lub bogato wzorzysty z&nbsp;r\u00f3\u017cnymi s\u0142ojami, smugami lub paskami.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:24px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4>Materia\u0142 budowlany i&nbsp;rze\u017abiarski<\/h4>\n\n\n\n<p>Marmur by\u0142 u\u017cywany od czas\u00f3w staro\u017cytnych jako materia\u0142 dekoracyjny, budowlany i&nbsp;rze\u017abiarski. W staro\u017cytno\u015bci marmur by\u0142 szeroko stosowany do rze\u017ab, kt\u00f3re pierwotnie by\u0142y malowane bardzo kolorowo. Ale czas pozbawi\u0142 rze\u017ab koloru, wi\u0119c przez bardzo d\u0142ugi czas zak\u0142adano, \u017ce rze\u017aby by\u0142y zawsze bia\u0142e. Do budowy s\u0142ynnego Partenonu i&nbsp;ate\u0144skiej propyli u\u017cyto bia\u0142ego marmuru pochodz\u0105cego z&nbsp;okolic Aten. Najbardziej znan\u0105 rze\u017ab\u0105 wszechczas\u00f3w jest Dawid &#8211; Micha\u0142a Anio\u0142a, wyrze\u017abiony z&nbsp;bia\u0142ego marmuru z&nbsp;Carrary. Inne znane marmurowe rze\u017aby to Poca\u0142unek \u2013 rze\u017aba Auguste Rodina, Dziewczyna przed k\u0105piel\u0105 Jana \u0160tursy i&nbsp;Ekstaza \u015bw. Teresy z&nbsp;\u00c1vila \u2013 Giovanni Lorenzo Berniniego.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:27px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4>Marmury na naszym terytorium<\/h4>\n\n\n\n<p>Marmury s\u0105 u\u017cywane na naszym terytorium od czas\u00f3w prehistorycznych. Dowodem na to s\u0105 znaleziska w kilku ma\u0142ych kamienio\u0142omach na B\u00edl\u00fdm kamieniu ko\u0142o S\u00e1zavy, gdzie przedmioty dekoracyjne, takie jak bransoletki i&nbsp;koraliki, by\u0142y ju\u017c w neolicie wykonane z&nbsp;bia\u0142ego marmuru. Chodzi o&nbsp;jedne z&nbsp;najstarszych takich kamienio\u0142om\u00f3w w ca\u0142ej Europie. W architekturze i&nbsp;rze\u017abie zacz\u0119to marmury wykorzystywa\u0107 w naszym kraju znacznie p\u00f3\u017aniej. Prawdopodobnie najstarszym znanym zachowanym przyk\u0142adem zastosowania marmuru s\u0105 pozosta\u0142o\u015bci wzorzystych kafli z&nbsp;XIII wieku w pozosta\u0142o\u015bciach bazyliki w podziemiach katedry \u015bw. Vita w Pradze. G\u0142\u00f3wny rozw\u00f3j wydobycia i&nbsp;obr\u00f3bki marmuru w naszych krajach nast\u0105pi\u0142 prawdopodobnie po&nbsp;przybyciu w 1534 r. w\u0142oskich budowniczych i&nbsp;kamieniarzy, kt\u00f3rzy ze swojego kraju, opr\u00f3cz nowego stylu renesansowego, przywie\u017ali tak\u017ce do\u015bwiadczenie z&nbsp;wydobyciem i&nbsp;obr\u00f3bk\u0105 marmuru. W ten spos\u00f3b stworzono warunki do znacznego rozwoju stosowania marmur\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci w dekorowaniu ko\u015bcio\u0142\u00f3w i&nbsp;klasztor\u00f3w, nawet w p\u00f3\u017aniejszym okresie baroku. Kolejna wa\u017cna era wykorzystania naszych marmur\u00f3w przypada na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 XIX wieku, kiedy zacz\u0119to je na szersz\u0105 skal\u0119 wykorzystywa\u0107 w budynkach publicznych, po&nbsp;raz pierwszy w Teatrze Narodowym. Wykorzystanie naszych marmur\u00f3w osi\u0105gn\u0119\u0142o szczyt w latach 20.&nbsp;i&nbsp;30. XX wieku, kiedy rozwija\u0142o si\u0119 stare i&nbsp;tworzy\u0142o nowe kamienio\u0142omy marmurowe. I&nbsp;wtedy marmury odnalaz\u0142y szerokie zastosowanie w budownictwie publicznym i&nbsp;prywatnym, a&nbsp;tak\u017ce w rze\u017abie. Po&nbsp;II wojnie \u015bwiatowej nasz przemys\u0142 marmurowy stara\u0142 si\u0119 nawi\u0105za\u0107 do swojego poziomu przedwojennego, ale mimo niew\u0105tpliwych sukces\u00f3w, nie uda\u0142o mu si\u0119 tego osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.lomyatezba.cz\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Lomy a&nbsp;t\u011b\u017eba<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Termin marmur wywodzi si\u0119 z&nbsp;greckiego marmarein, tzn.&nbsp;b\u0142yszcze\u0107 si\u0119. To by\u0142a jedna z&nbsp;podstawowych w\u0142a\u015bciwo\u015bci s\u0142ynnych antycznych&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":6327,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[382,688],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>MARMUR \u2013 kr\u00f3l staro\u017cytno\u015bci - Sv\u011bt Kamene<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Na na\u0161em \u00fazem\u00ed byly mramory vyu\u017e\u00edv\u00e1ny u\u017e od prav\u011bku. D\u016fkazem toho jsou n\u00e1lezy v n\u011bkolika mal\u00fdch lomech na B\u00edl\u00e9m kameni u S\u00e1zavy.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cs_CZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MARMUR \u2013 kr\u00f3l staro\u017cytno\u015bci - Sv\u011bt Kamene\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Na na\u0161em \u00fazem\u00ed byly mramory vyu\u017e\u00edv\u00e1ny u\u017e od prav\u011bku. D\u016fkazem toho jsou n\u00e1lezy v n\u011bkolika mal\u00fdch lomech na B\u00edl\u00e9m kameni u S\u00e1zavy.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Sv\u011bt Kamene\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-24T20:41:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-12-29T19:38:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/fountain-g28e6b05d3_1280-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"856\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napsal(a)\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kate\u0159ina Markvartov\u00e1\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Odhadovan\u00e1 doba \u010dten\u00ed\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/\",\"name\":\"Sv\u011bt Kamene\",\"description\":\"Port\u00e1l informuj\u00edc\u00ed o v\u0161em co souvis\u00ed s kamenem\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"cs\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cs\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/fountain-g28e6b05d3_1280-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/fountain-g28e6b05d3_1280-1.jpg\",\"width\":1280,\"height\":856},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/\",\"name\":\"MARMUR \u2013 kr\u00f3l staro\u017cytno\u015bci - Sv\u011bt Kamene\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2025-10-24T20:41:00+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-29T19:38:56+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/9796ccd50eb4bef1ae8524fac2dfbc9a\"},\"description\":\"Na na\u0161em \u00fazem\u00ed byly mramory vyu\u017e\u00edv\u00e1ny u\u017e od prav\u011bku. D\u016fkazem toho jsou n\u00e1lezy v n\u011bkolika mal\u00fdch lomech na B\u00edl\u00e9m kameni u S\u00e1zavy.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cs\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Dom\u016f\",\"item\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MARMUR \u2013 kr\u00f3l staro\u017cytno\u015bci\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/9796ccd50eb4bef1ae8524fac2dfbc9a\",\"name\":\"Kate\u0159ina Markvartov\u00e1\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cs\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9c2d86222d8e1ce7b67da7f6ec0761a7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9c2d86222d8e1ce7b67da7f6ec0761a7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kate\u0159ina Markvartov\u00e1\"},\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/author\/ka-markvartovagmail-com\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MARMUR \u2013 kr\u00f3l staro\u017cytno\u015bci - Sv\u011bt Kamene","description":"Na na\u0161em \u00fazem\u00ed byly mramory vyu\u017e\u00edv\u00e1ny u\u017e od prav\u011bku. D\u016fkazem toho jsou n\u00e1lezy v n\u011bkolika mal\u00fdch lomech na B\u00edl\u00e9m kameni u S\u00e1zavy.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/","og_locale":"cs_CZ","og_type":"article","og_title":"MARMUR \u2013 kr\u00f3l staro\u017cytno\u015bci - Sv\u011bt Kamene","og_description":"Na na\u0161em \u00fazem\u00ed byly mramory vyu\u017e\u00edv\u00e1ny u\u017e od prav\u011bku. D\u016fkazem toho jsou n\u00e1lezy v n\u011bkolika mal\u00fdch lomech na B\u00edl\u00e9m kameni u S\u00e1zavy.","og_url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/","og_site_name":"Sv\u011bt Kamene","article_published_time":"2025-10-24T20:41:00+00:00","article_modified_time":"2021-12-29T19:38:56+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":856,"url":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/fountain-g28e6b05d3_1280-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napsal(a)":"Kate\u0159ina Markvartov\u00e1","Odhadovan\u00e1 doba \u010dten\u00ed":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#website","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/","name":"Sv\u011bt Kamene","description":"Port\u00e1l informuj\u00edc\u00ed o v\u0161em co souvis\u00ed s kamenem","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/svetkamene.eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"cs"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cs","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#primaryimage","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/fountain-g28e6b05d3_1280-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/fountain-g28e6b05d3_1280-1.jpg","width":1280,"height":856},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#webpage","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/","name":"MARMUR \u2013 kr\u00f3l staro\u017cytno\u015bci - Sv\u011bt Kamene","isPartOf":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#primaryimage"},"datePublished":"2025-10-24T20:41:00+00:00","dateModified":"2021-12-29T19:38:56+00:00","author":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/9796ccd50eb4bef1ae8524fac2dfbc9a"},"description":"Na na\u0161em \u00fazem\u00ed byly mramory vyu\u017e\u00edv\u00e1ny u\u017e od prav\u011bku. D\u016fkazem toho jsou n\u00e1lezy v n\u011bkolika mal\u00fdch lomech na B\u00edl\u00e9m kameni u S\u00e1zavy.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cs","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2025\/10\/24\/marmur-krol-starozytnosci\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Dom\u016f","item":"https:\/\/svetkamene.eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MARMUR \u2013 kr\u00f3l staro\u017cytno\u015bci"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/9796ccd50eb4bef1ae8524fac2dfbc9a","name":"Kate\u0159ina Markvartov\u00e1","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cs","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9c2d86222d8e1ce7b67da7f6ec0761a7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9c2d86222d8e1ce7b67da7f6ec0761a7?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kate\u0159ina Markvartov\u00e1"},"url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/author\/ka-markvartovagmail-com\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5904"}],"collection":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5904"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5905,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5904\/revisions\/5905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}