{"id":12660,"date":"2022-06-28T16:44:30","date_gmt":"2022-06-28T14:44:30","guid":{"rendered":"https:\/\/svetkamene.eu\/?p=12660"},"modified":"2022-07-11T22:59:06","modified_gmt":"2022-07-11T20:59:06","slug":"recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/","title":{"rendered":"PREHISTORYCZNY RECYKLING ODMIENI\u0141 CZ\u0141OWIEKA. 13000 LAT TEMU WYDARZY\u0141O SI\u0118 CO\u015a NIEZWYK\u0141EGO"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kt\u00f3re narz\u0119dzia by\u0142y dla naszych prehistorycznych przodk\u00f3w najwa\u017cniejsze? Jakie by\u0142o ich znaczenie? Czy kiedy si\u0119 ju\u017c wys\u0142u\u017cy\u0142y, starali si\u0119 je jeszcze jako\u015b naprawi\u0107, wykorzysta\u0107 w inny spos\u00f3b? A&nbsp;mo\u017ce je po&nbsp;prostu wyrzucali i&nbsp;szukali innych.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>13.000 lat temu \u015bwiat by\u0142 zupe\u0142nie inny ni\u017c dzi\u015b \u2013 wsz\u0119dzie wok\u00f3\u0142 znajdowa\u0142y si\u0119 bogactwa zasob\u00f3w naturalnych i&nbsp;przestrzeni do zagospodarowania. Mimo tego wydaje si\u0119, \u017ce zwyczaje ludzi paleolitu, ich stosunek do narz\u0119dzi i&nbsp;dalszych zasob\u00f3w by\u0142y podobne do dzisiejszych. Si\u00f3dmy kontynent to sk\u0142adowisko \u015bmieci. Ma cztery razy wi\u0119ksz\u0105 powierzchni\u0119 ni\u017c Niemcy.<\/p>\n<p>Na temat tego, jak funkcjonowa\u0142a gospodarka w okresie paleolitu wiemy bardzo ma\u0142o. Badania katalo\u0144skich archeolog\u00f3w, kt\u00f3rzy analizowali znaleziska w Mol\u00ed del Salt znajduj\u0105cej si\u0119 w hiszpa\u0144skiej prowincji Tarragona, wskazuj\u0105, \u017ce by\u0142a ona du\u017co bardziej skomplikowana, ni\u017c uwa\u017cano dotychczas. Jednym z&nbsp;jej element\u00f3w by\u0142 na przyk\u0142ad recykling.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Recykling nie jest wynalazkiem XX wieku<\/h4>\n<p>\u201eAby rozpozna\u0107, czy rzeczywi\u015bcie mowa o&nbsp;recyklingu kamiennych narz\u0119dzi, musimy przyj\u0105\u0107, \u017ce przedmioty \u201eprze\u017cywaj\u0105\u201d dwa odmienne stadia. Pierwsze musi wyra\u017anie wyprzedza\u0107 recykling, a&nbsp;drugie nast\u0119puje po&nbsp;nim. Nasze badania s\u0105 pierwszymi, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie potraktowa\u0142y ten temat w spos\u00f3b systematyczny,\u201c opisa\u0142 projekt archeolog Manuel Vaquer. Zesp\u00f3\u0142 do swoich analiz wybra\u0142 spalone kamienne artefakty z&nbsp;Tarragony, poniewa\u017c w\u0142a\u015bnie na nich mo\u017cna \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107 ich ponowne wykorzystanie.<\/p>\n<p>Wyniki wskazuj\u0105, \u017ce w epoce kamienia \u0142upanego recykling by\u0142 cz\u0119stym zjawiskiem. Zazwyczaj dotyczy\u0142 przedmiot\u00f3w u\u017cytku codziennego, poniewa\u017c ich przerabianie by\u0142o proste i&nbsp;do\u015b\u0107 przypadkowe. Kiedy rodzina z&nbsp;epoki kamienia potrzebowa\u0142a szybko jakiego\u015b prostego przedmiotu, przetwarza\u0142a inny, kt\u00f3rego dotychczasowe zastosowanie nie by\u0142o ju\u017c wystarczaj\u0105ce lub zwyczajnie si\u0119 wys\u0142u\u017cy\u0142. Inaczej wygl\u0105da\u0142o to w przypadku narz\u0119dzi \u0142owieckich. Grot\u00f3w oszczep\u00f3w nie znaleziono na przyk\u0142ad wcale. Przedmioty, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y do wi\u0119cej ni\u017c jednej funkcji, tworzono w\u0142a\u015bciwie jedynie poprzez recykling.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Zmiana nawyk\u00f3w zmienia cz\u0142owieka<\/h4>\n<p>Wszystko to wskazuje, \u017ce zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j by\u0142 dla cz\u0142owieka epoki kamienia \u0142upanego zupe\u0142nie naturalnym zjawiskiem. Dla \u00f3wczesnych ludzi oznacza\u0142o to \u0142atwiejszy dost\u0119p do materia\u0142\u00f3w dobrej jako\u015bci, kt\u00f3re przydatne by\u0142y w czynno\u015bciach zapewniaj\u0105cych po\u017cywienie. Dla nas jednak odkrycie to oznacza zdecydowanie wi\u0119cej. Skoro ludzie byli w stanie efektywnie przetwarza\u0107 swoje narz\u0119dzia, nie musieli tak cz\u0119sto przemieszcza\u0107 si\u0119 w poszukiwaniu nowych zasob\u00f3w. Spo\u0142eczno\u015bci zacz\u0119\u0142y si\u0119 w ten spos\u00f3b osiedla\u0107, poniewa\u017c mog\u0142y d\u0142u\u017cej pozosta\u0107 w jednym miejscu.<\/p>\n<p>Odkrycie wszech czas\u00f3w meksyka\u0144skiej archeologii \u015bwi\u0119tuje 60 rocznic\u0119. Do dzi\u015b jest jednak wielk\u0105 zagadk\u0105<\/p>\n<p>To oczywi\u015bcie wp\u0142yn\u0119\u0142o na pozosta\u0142e nawyki prehistorycznego cz\u0142owieka. Nie tylko bowiem przywi\u0105zywa\u0142 si\u0119 do miejsca, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142, ale tak\u017ce by\u0107 mo\u017ce oznacza\u0142o to dla niego odkrycie w\u0142asnej historii. Wed\u0142ug katalo\u0144skich archeolog\u00f3w jest bowiem mo\u017cliwe, \u017ce recyklingowi poddawano tak\u017ce du\u017co wi\u0119ksze kamienne narz\u0119dzia, kt\u00f3re w miejscach osiedlenia pozostawione zosta\u0142y przez wcze\u015bniejsze generacje, pochodz\u0105ce z&nbsp;zupe\u0142nie innych kultur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.cz\/clanky\/recyklace-v-praveku-zmenila-cloveka-pred-13-000-lety-se-neco-stalo.html?photo=1\">National Geographic<\/a><\/p>\n<p>Autor: Redakcja<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kt\u00f3re narz\u0119dzia by\u0142y dla naszych prehistorycznych przodk\u00f3w najwa\u017cniejsze? Jakie by\u0142o ich znaczenie? Czy kiedy si\u0119&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":12411,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[676],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>PREHISTORYCZNY RECYKLING ODMIENI\u0141 CZ\u0141OWIEKA. 13000 LAT TEMU WYDARZY\u0141O SI\u0118 CO\u015a NIEZWYK\u0141EGO - Sv\u011bt Kamene<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cs_CZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PREHISTORYCZNY RECYKLING ODMIENI\u0141 CZ\u0141OWIEKA. 13000 LAT TEMU WYDARZY\u0141O SI\u0118 CO\u015a NIEZWYK\u0141EGO - Sv\u011bt Kamene\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kt\u00f3re narz\u0119dzia by\u0142y dla naszych prehistorycznych przodk\u00f3w najwa\u017cniejsze? Jakie by\u0142o ich znaczenie? Czy kiedy si\u0119...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Sv\u011bt Kamene\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-06-28T14:44:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-07-11T20:59:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/recyklace.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"658\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"370\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napsal(a)\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kuba Je\u0159\u00e1bek\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Odhadovan\u00e1 doba \u010dten\u00ed\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/\",\"name\":\"Sv\u011bt Kamene\",\"description\":\"Port\u00e1l informuj\u00edc\u00ed o v\u0161em co souvis\u00ed s kamenem\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"cs\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cs\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/recyklace.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/recyklace.jpg\",\"width\":658,\"height\":370,\"caption\":\"kameny\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/\",\"name\":\"PREHISTORYCZNY RECYKLING ODMIENI\u0141 CZ\u0141OWIEKA. 13000 LAT TEMU WYDARZY\u0141O SI\u0118 CO\u015a NIEZWYK\u0141EGO - Sv\u011bt Kamene\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2022-06-28T14:44:30+00:00\",\"dateModified\":\"2022-07-11T20:59:06+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/889b9211f0c5b1bd940399712b2d6706\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cs\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Dom\u016f\",\"item\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PREHISTORYCZNY RECYKLING ODMIENI\u0141 CZ\u0141OWIEKA. 13000 LAT TEMU WYDARZY\u0141O SI\u0118 CO\u015a NIEZWYK\u0141EGO\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/889b9211f0c5b1bd940399712b2d6706\",\"name\":\"Kuba Je\u0159\u00e1bek\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cs\",\"@id\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ccc47dda0b9497187f07e95268626ef2?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ccc47dda0b9497187f07e95268626ef2?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kuba Je\u0159\u00e1bek\"},\"url\":\"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/author\/jerabek-kubagmail-com\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PREHISTORYCZNY RECYKLING ODMIENI\u0141 CZ\u0141OWIEKA. 13000 LAT TEMU WYDARZY\u0141O SI\u0118 CO\u015a NIEZWYK\u0141EGO - Sv\u011bt Kamene","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/","og_locale":"cs_CZ","og_type":"article","og_title":"PREHISTORYCZNY RECYKLING ODMIENI\u0141 CZ\u0141OWIEKA. 13000 LAT TEMU WYDARZY\u0141O SI\u0118 CO\u015a NIEZWYK\u0141EGO - Sv\u011bt Kamene","og_description":"Kt\u00f3re narz\u0119dzia by\u0142y dla naszych prehistorycznych przodk\u00f3w najwa\u017cniejsze? Jakie by\u0142o ich znaczenie? Czy kiedy si\u0119...","og_url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/","og_site_name":"Sv\u011bt Kamene","article_published_time":"2022-06-28T14:44:30+00:00","article_modified_time":"2022-07-11T20:59:06+00:00","og_image":[{"width":658,"height":370,"url":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/recyklace.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napsal(a)":"Kuba Je\u0159\u00e1bek","Odhadovan\u00e1 doba \u010dten\u00ed":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#website","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/","name":"Sv\u011bt Kamene","description":"Port\u00e1l informuj\u00edc\u00ed o v\u0161em co souvis\u00ed s kamenem","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/svetkamene.eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"cs"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cs","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#primaryimage","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/recyklace.jpg","contentUrl":"https:\/\/svetkamene.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/recyklace.jpg","width":658,"height":370,"caption":"kameny"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#webpage","url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/","name":"PREHISTORYCZNY RECYKLING ODMIENI\u0141 CZ\u0141OWIEKA. 13000 LAT TEMU WYDARZY\u0141O SI\u0118 CO\u015a NIEZWYK\u0141EGO - Sv\u011bt Kamene","isPartOf":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#primaryimage"},"datePublished":"2022-06-28T14:44:30+00:00","dateModified":"2022-07-11T20:59:06+00:00","author":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/889b9211f0c5b1bd940399712b2d6706"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cs","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/pl\/2022\/06\/28\/recykling-w-przeszlosci-zmieniony-czlowiek-cos-stalo-sie-13-000-lat-temu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Dom\u016f","item":"https:\/\/svetkamene.eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PREHISTORYCZNY RECYKLING ODMIENI\u0141 CZ\u0141OWIEKA. 13000 LAT TEMU WYDARZY\u0141O SI\u0118 CO\u015a NIEZWYK\u0141EGO"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/889b9211f0c5b1bd940399712b2d6706","name":"Kuba Je\u0159\u00e1bek","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cs","@id":"https:\/\/svetkamene.eu\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ccc47dda0b9497187f07e95268626ef2?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ccc47dda0b9497187f07e95268626ef2?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kuba Je\u0159\u00e1bek"},"url":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/author\/jerabek-kubagmail-com\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12660"}],"collection":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12660"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12660\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13763,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12660\/revisions\/13763"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/svetkamene.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}